Model “Wahadła Historycznego” relacje społeczne w kontekście rozwoju metod komunikacji społecznej, oraz środków transportu. Trochę futurologii Rafał Ciołek Model “wahadła historycznego” rozumiany jest jako regularne oscylacje rozwoju mentalności społeczeństw naszej cywilizacji charakteryzujące przejścia od epok i okresów “analitycznych”, do “intuicyjnych”. Pierwsza sprawa to analiza stanu historycznego, następnie próba prognoz futurologicznych na bazie zebranego materiału faktograficznego. Analizowany będzie wpływ rozwoju technologii w ujęciu historycznym, w szczególności zaś wpływ rozwoju budownictwa, transportu, łączności, technik medycznych i militarnych na omawiane zagadnienia.   Transport [przepływ masy] Tabela.1 Rozwój środków transportu i dróg: Lata Transport lądowy Transport morski Transport powietrzny 　 　 　 　 　 　 　 　 　 　 Chodzenie pieszo, lektyka Koń, wielbłąd, osioł, słoń Koło Powóz konny Samochód Autobus Kolej, tramwaj, metro 　 　 　 　 -------------------- Teleportacja (?) Pływanie Tratwy, łodzie drewniane (wiosła, żagle) Okręty (silnik parowy) Okręty (silnik motorowy) Okręty (napęd jądrowy) 　 　 　       ------------------------------ Teleportacja (?) Koncepcje Leonarda Da Vinci Balon Sterowiec Samoloty dwupłatowe Samoloty jednopłatowe Samoloty odrzutowe Samoloty ponaddźwiękowe Statki kosmiczne Poduszkowce małolitrażowe samoloty i statki kosmiczne   --------------------- Teleportacja (?) 　 Łączność [przepływ informacji] Tabela.2 Rozwój środków komunikacji i telekomunikacji: Lata Metoda Tekst Obraz Głos Film Chodzenie pieszo Ogień, dym Kurier(człowiek.gołąb pocztowy, pies) Gazety papierowe Telegraf Alfabet Morsea Telefax, Poczta Skanowanie i rozp. tekstu E-mail, Internet-WAP UMTS Gazety polimerowe Automatyczny konwerter tekstu on-line Automatyczny konwerter tekstu on-line w komórce wraz ze skanerem i rozpoznaniem tekstu 　 　 ------------------- teleportacja (?) Rys. naskalne Obrazy, rzeźba 　 Fotografia bw Fotografia barwna Fotografia cyfrowa Skanowanie i obróbka grafiki E-mail, Internet Aparat fot. w komórce natychmiastowe przesłanie zdjęcia np. o zdarzeniu na policję (obraz rzeczywisty, do wielu osób, natychmiast, dobra rozdzielczość i kolory) Rozdzielczość i rozmiar obrazu ---------------teleportacja (?) Mowa, krzyk, sygnały głosowe Sygnały alarmowe (róg, trąba) Płyta gramofonowa Radio (simplex) CB Radio (półduplex) pager (krótkofalówka) kaseta magnetofonowa, dyktafon Telefon stacjonarny (duplex) VoIP,telefon komórkowy Rozp. numeru (multiplex) dyktafon w komórce automatyczna możliwość podsłuchu i przesyłania na żywo nagrania Automatyczny konwerter mowy on-line --------------- teleportacja (?) X X 　 Film niemy, bw Telewizja Video (VHS) Internet, film cyfrowy, DVD – panel 2D. Kamera cyfrowa w komórce, automatyczna możliwość przesłania filmu o zdarzeniu Videotelefon Cyfrowy, (internetowy& bezprzewodowy) odbiornik holograficzny panel 3D 　 ------------------ teleportacja (?) dodać kolumnę “oprogramowanie” : programy księgowe, edytory tekstów, bazy danych Energetyka [przepływ energii] Tabela.3 Rozwój środków przesyłu energii: Lata Energia mechaniczna M (lub M/EM) Energia cieplna C (lub C/EM) Energia elektryczna (EM) 　 　 　 　 　 　 　 　 　 XXI w. Pompy M Siłownie M Elektrownia wodna M/EM Elektrownia powietrzna M/EM Elektrownie wykorzystujące siłę tornad, sztormów etc -------------------- Teleportacja Ciepłownie (woda, węgiel, mazut) C Ciepłownie geotermalne C Gazownie (metan) C Rafinerie (ropa naftowa, olej opałowy, mazut) benzyna – stacje benzynowe Elektrownia termojądrowa (plazma) --------------------------- Teleportacja Elektrownie klasyczne (prąd) EM Elektrownie słoneczne (słońce) EM Elektrownia wodorowa (wodór) EM Elektrownia jądrowa (uran, pluton) EM ------------------------ Teleportacja 　 　 TROCHĘ FUTUROLOGII Wprowadzenie teleportacji zakończy erę transportu i łączności. Wtedy zniknie problem kosztów transportu, czasu dostawy, korków, wypadków. Pojawią się nowe problemy – przestępczość i terroryzm teleportacyjny. Posiadanie teleportera w domu z jednej strony umożliwi natychmiastowe dotarcie do celu (np. z domu do pracy), z drugiej strony będzie wielkim ryzykiem dla właściciela, że do domu podczas jego nie obecności tą drogą będzie mógł ktoś wejść. Oczywiście wzrasta też ryzyko rozboju we własnym mieszkaniu. Człowiek będzie miał więcej czasu dla siebie. Przykładowo 30 minut przerwy w pracy będzie mógł np. spędzać na plaży w innym państwie. Zakupy zamawiane droga internetową w hipermarkecie będą mu dostarczane przez jego własny teleporter do mieszkania. Transport od roweru po statek kosmiczny nie będzie już potrzebny. Utrzymywany raczej będzie dla celów rekreacyjnych i turystycznych, bo przecież trzeba będzie zachować kondycję fizyczną. Będzie droższy i będzie rozrywką dla bogatych, coś jak teraz stare luksusowe samochody. Znikną koszty utrzymania taboru, utrzymania kierowców, utrzymania stanu dróg. Niestety wzrośnie bezrobocie – będą protesty i strajki. Transport będzie odbywał się w sposób bardziej globalny. Nie pojedynczymi ciężarówkami, a olbrzymimi tonażami, ponieważ koszt jednostkowego połączenia będzie bardzo wysoki. W ostatecznym rozrachunku, będzie to jednak znacznie tańsza forma transportu i w sposób bardzo silny obniży koszty własne społeczeństw, przyspieszając jednocześnie ich rozwój. Ponadto zmieni się koncepcja podróży kosmicznych i zyskają one całkiem nowy wymiar. Możliwy jest również scenariusz alternatywny. Nie będzie fizycznej możliwości realizacji teleportacji. W takim przypadku będzie to raczej przechodzenie od samochodów do małolitrażowych samolotów o lekkich konstrukcjach jako lepsza forma komunikacji miejskiej do rozładowania natężenia ruchu. Wtedy też podróże kosmiczne będą się odbywać w “klasyczny” sposób. Niezależnie od scenariusza, jest niewykluczona możliwość zasiedlania innych planet. Jest jeszcze coś. Być może przy kompleksowej zmianie warunków (skład chemiczny powietrza, ciśnienie, temperatura) jest możliwe trwanie życia. Relacje międzyludzkie ulegną gwałtownym przemianom. Już teraz trzeba sobie zdawać sprawę z faktu, jak bardzo jesteśmy “inwigilowani”. Obecnie wystarczy, że ktoś z dwóch rozmawiających osób (na całkowitym odludziu) będzie miał komórkę (włączoną lub nie), a cała nasza rozmowa (nawet film!) może być transmitowana na żywo przez TV, albo radio. W każdej chwili w pracy lub na ulicy jesteśmy narażeni na “nagranie” i automatyczne przesłanie tych danych (np. wypowiedź w pracy automatycznie przesłana szefowi, jakaś nasza chwilowa niedyspozycja również w formie zdjęcia, z komentarzem “on znowu nic nie robi”, zdjęcie pijanego posła wysłane do gazety czy na czat dyskusyjny). Właściwie nie wolno nikomu nic powiedzieć, poza oficjalnymi stwierdzeniami. Bezpieczny kontakt międzyludzki to dokładnie przemyślana każda wypowiedź, prawie jak w sądzie. Najbardziej narażone są osoby nerwowe, które łatwiej jest wyprowadzić z równowagi i w ten sposób skutecznie skompromitować. W tym momencie należy nie ufać przede wszystkim sobie. Innym zagadnieniem jest bardzo prawdopodobne pojawienie się konwerterów mowy. Będą one doskonale rozpoznawać tekst i kontekst i tłumaczyć dla rozmówcy. Czas ich działania będzie tak szybki, że nie będzie zauważalne opóźnienie, a technologia umożliwi przekaz tekstu w innym języku tą samą barwą głosu. To urządzenie może wyglądać tak jak zdalny mikrofon przyczepiany do marynarki. Ponadto będzie tłumaczyło ono równolegle tekst na kilka języków, umożliwiając rozmowę w czasie rzeczywistym w gronie międzynarodowym. Rola tłumaczy w takiej sytuacji zostanie ograniczona do minimum. I znowu wzrośnie bezrobocie. Technologia wojskowa to przede wszystkim nanotechnologia. Dziś nie polega to na tym, aby wysadzić pół planety, ale raczej na małych celach (pojedyncze osoby, małe grupy i obiekty), które najczęściej mają kluczowe strategiczne znaczenie. W budownictwie rozważane są dwie koncepcje: technopolis i ekopolis. Są one kontynuatorami myśli francuskiej i amerykańskiej. Pierwsza mówi o mieście jako jednym wielkim organizmie na kształt piramidy. Struktura taka umożliwia minimalizację kosztów własnych miasta (minimalna długość linii przesyłowych, możliwość natychmiastowego zlokalizowania awarii) i konsolidację działań w ramach takiej struktury. Wszystko jest w tej piramidzie: mieszkania ludzi, urzędy, sądy, instytucje naukowe i rozrywkowe. Prawdę mówiąc nie wiele to się będzie różnić od holokaustu. Druga mówi o zintegrowanym centrum techniczno - informatyczno - finansowym i o sieci domków jednorodzinnych wokół tego centrum. W medycynie dojdzie silnie do głosu zasada jedności strukturalnej świata i będzie się wykorzystywać teorię informacji do rozpoznawania i zwalczania chorób. To będzie medycyna strukturalna.